Er gaat niet boven vinyl

Afgelopen weekend was ik met een paar vrienden in de Brabanthallen op de grootste platenbeurs ter wereld. In een enorme zaal stonden languitgestrekte rijen van kraampjes met bakken vol LP’s, EP’s, maxi-singles, box sets, merchandise en platenspeleraccessoires uitgestald.

Je zou misschien verwachten dat zo’n platenbeurs vooral een geliefd evenement is voor nostalgische grijze boomers, naarstig op zoek naar dat ene plaatje waar ze in de jaren ’70 voor het eerst op dansten tijdens de avonden in de jongerensoos. Nou, niets is minder waar. Vinyl is hipper dan ooit. De vinylverkoop neemt al jaren een forse vlucht. Er liepen minstens net zo veel 30-minners als 50-plussers rond in de grote hal in Den Bosch.

Vanaf de jaren ’50 was vinyl dé manier om naar muziek te luisteren. Totdat in de jaren ’80 Philips met de CD aankwam en de verkoop van LP’s gaandeweg finaal instortte. Qua gemak had de CD een flink aantal streepjes voor op de ouderwetse LP veel compacter en dus makkelijker op te bergen en mee te nemen, en bovendien hoef je een CD niet halverwege het album om te draaien. En men vond de digitale geluidskwaliteit superieur aan het analoge geluid van de LP. Al hebben echte platenfanatici dat argument altijd onzin gevonden. En dus was er halverwege de jaren ’90 geen vinyl meer te krijgen.

Totdat de ouderwetse langspeelplaat zo’n tien jaar geleden aan een revival begon. Met name onder mensen van mijn generatie, 30-minners dus. Deze renaissance van de LP kan denk ik niet los worden gezien van de opkomst van streamingdiensten als Spotify. Ik heb met mijn telefoon de hele muziekwereld in mijn zak. Ik kan op elk moment luisteren naar welke soort muziek dan ook. De klassieke barok van Johann Sebastian Bach. Broeiende bossa nova uit Brazilië, de diepe country van het Amerikaanse zuiden, en ga zo maar door. Dat doe ik dan ook graag als ik onderweg ben naar werk, of tijdens het stofzuigen in huis.

Voor het gemak is streaming oneindig veel praktischer van welke fysieke geluidsdrager dan ook. Maar mensen willen meer dan alleen gemak. Soms wil je ook gewoon iets kunnen vastpakken, verzamelen en in huis hebben. En een LP is op zichzelf al een kunstwerk. Wie een muur wil opvrolijken maar niet weet welk schilderij past, kan gewoon een lijstje ophangen met een platenhoes erin.

En wat zijn een hoop iconische hoezen die het inlijsten waard zijn: het prisma van Dark Side Of The Moon, de banaan van Andy Warhol van The Velvet Underground, The Beatles als fanfareleden tussen kartonnen beroemdheden op Sergeant Pepper of gewoon lopend ver het zebrapad bij Abbey Road en ga zo maar door.

Die hoes zie je op Spotify wel, maar daar houdt het wel op. Dat maakt een LP een ultiem kunstwerk, want vaak zegt de hoes ook nog iets over de muziek die op de plaat staat. Zou de CD ooit ook weer hip worden? Ik denk het niet, een hoes ziet er op een CD natuurlijk helemaal niet uit.

LP’s concurreren niet met Spotify, maar vormen er juist een essentiële aanvulling op. Voor het gemak kun je streamen, maar wie er echte beleving naast wil zorgt dat hij een platenspeler in huis haalt.

Hedendaagse muzikanten als Waylon en zelfs Suzan en Freek laten hun muziek tegenwoordig weer uitbrengen. Super mooi, al klinkt een digitale studiomix die op vinyl wordt gedrukt toch echt anders dan de oude analoge klassiekers. De opkomst is zo groot dat de enige platenfabriek van Nederland overuren draait om aan de vraag tegemoet te komen. Het schijnt dat je al ruim een jaar van tevoren een plek op de fabriekslijn moet reserveren, anders ben je al te laat.

De opkomst van vinyl is een middelvinger naar de wegwerpcultuur. Muziek is niet alleen iets om snel naar te luisteren en dan weer weg te skippen., maar om te verzamelen en te koesteren. Sinds vorig weekend kan ik weer wat platen van Bowie, Toto, Beatles en Allman Brothers van mijn verlanglijst afstrepen. Er gaat niets boven vinyl!