Nieuwe column
De column van Reinier Cornet
26 oktober 2024 Reinier Cornet
Onlangs nam de Krimpense gemeenteraad een belangrijk besluit over afval: per 1 januari 2026 voert Krimpen een recycletarief in. Dat betekent simpel gezegd dat mensen apart gaan betalen voor het restafval dat ze aanbieden. Hoe meer restafval je aanbiedt, hoe meer je betaalt. Andersom gedacht: afval scheiden gaat dus lonen! Nu is afval een dankbaar onderwerp om over te discussiëren: iedereen heeft er wel een mening over. En iedereen heeft ermee te maken.
De noodzaak om iets te doen is helder: wij Krimpenaren produceren op dit moment gemiddeld 210 kilo restafval per inwoner per jaar. De landelijke overheid wil dat dit in 2030 is teruggebracht naar maximaal 100 kilo per inwoner per jaar. Meer dan de helft eraf dus. Als we blijven doen wat we al deden komen we er niet. Krimpen scoort in vergelijking met andere gemeenten waar Cyclus het vuilnis ophaalt ook slecht. Alleen Alphen aan den Rijn scoort vergelijkbaar. Cruciaal verschil: in bijna al die andere gemeenten werken ze al met een recycletarief. De vervuiler betaalt daar. In Krimpen en Alphen aan den Rijn niet.
Al dat restafval is in de eerste plaats slecht voor de aarde. Het wordt namelijk verbrand en dat zorgt voor een hoop CO2-uitstoot. Maar daarnaast is al dat restafval ook slecht voor de portemonnee. Het verwerken van restafval is immers heel duur en wordt steeds duurder. En daar betalen we allemaal aan mee. De woonlasten in Krimpen zijn al hoog en dat komt voor een flink deel door de hoge kosten voor afvalinzameling. Hoe beter we ons restafval scheiden, hoe goedkoper we allemaal uit zijn.
Apart betalen voor afval heeft geen geweldige reputatie. Zo zou het volgens tegenstanders zorgen voor zwerfafval en afvaltoerisme. Er zijn inderdaad voorbeelden van gemeenten waar dit een probleem was. Daar staat tegenover dat ook met de huidige manier van inzamelen op sommige plekken mensen hun afval naast de bak zetten. Omdat er storingen zijn bijvoorbeeld. Uit landelijke onderzoeken blijkt dat dit vooral in het begin, als mensen nog niet zo zijn gewend aan het betalen per zak, een probleem vormt. Daar is dus iets aan te doen! Extra investeren in communicatie én handhaving dus.
Een andere begrijpelijke vraag: doen mensen hun restafval dan niet bij het GFT of PMD? En wordt de kwaliteit van het gescheiden afval dan niet minder? Ook dat blijkt uit landelijke cijfers mee te vallen. Uit die cijfers blijkt ook dat financiële prikkels hele sterke effecten kunnen hebben.
Misschien ook goed om nog eens te vertellen hoe het huidige systeem werkt. Nu is het zo dat huishoudens met 3 of meer personen meer betalen voor afval dan huishoudens met 2 personen. En huishoudens met 2 personen betalen weer meer dan huishoudens met 1 persoon. Dat lijkt eerlijk maar is het niet. Een gezin dat zijn stinkende best doet om afval te scheiden betaalt evenveel als gezinnen die daar helemaal hun best niet voor doen. Die draaien dus op voor de kosten van de ander, terwijl dat niet nodig is.
Hoe zit het dan met mensen die om medische redenen veel afval hebben waar ze niets aan kunnen doen? Dat is een goede vraag, die ook door de raad aan de verantwoordelijk wethouder is meegegeven. Sowieso moet er nog veel gebeuren op per 1 januari 2026 klaar te zijn voor het nieuwe systeem. Begin volgend jaar praat de raad weer verder met de wethouder over de praktische uitwerking van het recycletarief.
Eigenlijk zouden financiële prikkels er niet toe moeten doen: het is van belang dat we de aarde schoon doorgeven aan komende generaties. Is dat dan geen druppel op een gloeiende plaat? Nee! Het niet gerecyclede afval van huishoudens in Nederland is meer dan dat van de bouw, industrie en landbouw bij elkaar[1]. Of je nu gelooft in een schepping of niet, dat we goed voor de aarde moeten zorgen staat buiten kijf. Daar kunnen we allemaal een steentje aan bijdragen. En we kunnen er vanaf vandaag mee beginnen.
