KIJK...

Soms verbaas ik me over hoe snel een land zijn geheugen kan verliezen. Onlangs hoorde ik bij een quiz de vraag: “Waar staat NAP voor?” Het bleef akelig stil. “Geen idee” was het antwoord. Dat vond ik opmerkelijk. We wonen immers in een land dat voor een groot deel alleen bestaat dankzij dijken, gemalen en waterkeringen.

Misschien komt het juist doordat alles zo goed geregeld is. We voelen ons veilig. Te veilig misschien.

Ik ben opgegroeid in Krimpen aan den IJssel. Hoog water was nooit ver weg, maar iets wat je kon zien en soms zelfs voelen. Bij mijn familie aan de Poldersedijk moest regelmatig de vloedplank gezet worden om het water buiten de deur te houden. Dat lukte niet altijd.

De rivier kon onstuimig zijn en in de herfst en winter werd de waterstand nauwlettend gevolgd. De Hollandsche IJsselkering heeft ons veel veiligheid gebracht, maar misschien ook de illusie dat het gevaar voorgoed verdwenen is. Water trekt zich namelijk niets aan van onze geruststellende gedachten.

Opvallend genoeg lijkt dat bewustzijn in berglanden veel groter. Wie in de Alpen woont, weet dat lawines, modderstromen en steenval bij het leven horen. Mensen kennen de risico’s en houden er rekening mee. Ze weten dat de natuur prachtig is, maar ook onverbiddelijk kan zijn.

Waarom zouden wij dan minder alert zijn op het water? Ons grootste natuurlijke risico in ons laag gelegen landje ligt immers niet op een berghelling, maar achter de dijk.

Ik kwam ook op dit stukkie omdat ik pas op de dijk bij de begraafplaats op de IJsseldijk in de file stond omdat vrachtwagens op de dijk het verkeer belemmerden. Haastige automobilisten begonnen na een paar minuten al te toeteren. Misschien hebben ze het bord waar de werkzaamheden zijn aangekondigd niet gezien: het project KIJK: Krachtige IJsseldijken Krimpenerwaard.

De dijken tussen Gouda en Krimpen aan den IJssel moeten worden versterkt om ook in de toekomst voldoende bescherming te bieden tegen hoogwater. Dat is geen luxeproject en ook geen overbodige investering. Het is noodzakelijk onderhoud aan de levensverzekering van een regio waar duizenden mensen wonen, werken en ondernemen.

De uitvoering van het project is gestart in 2025 en de oplevering staat gepland voor 2031. Dat vraagt geduld van omwonenden en begrip voor alle werkzaamheden die erbij horen. Natuurlijk zullen er periodes zijn waarin de overlast voelbaar is. Maar wie alleen naar de hinder kijkt, vergeet het doel. Een dijk bouw je niet voor vandaag, maar voor de generaties die na ons komen.

Misschien zouden we daarom wat vaker stil moeten staan bij iets ogenschijnlijk eenvoudigs als NAP, het Normaal Amsterdams Peil. Niet omdat iedereen een quizvraag goed moet kunnen beantwoorden, maar omdat het symbool staat voor iets veel belangrijkers: het besef dat Nederland nooit af is. Onze veiligheid vraagt voortdurend onderhoud, kennis en investeringen.

Water geeft leven, maar vraagt ook respect. Kortom, niet te snel toeteren. Dat besef mogen we best wat vaker later doordringen.

Overigens, even later op diezelfde dag stond ik weer in een rij auto’s. Vuilnismannen pakten de bakken op in een straat. Oponthoud, logisch. Weer getoeter. Toen wist ik zeker dat ik dit stukkie ging schrijven …