The winner(s) takes it all(?)

Beste luisteraars en lezers,

Er zijn van die momenten waarop politiek en werkelijkheid pijnlijk samenvallen. Waar besluiten niet alleen technisch zijn, maar ook iets zeggen over machtsverhoudingen. De toekomstigr afsluiting van de afrit ketensedijk/capelle waardoor de Algeracorridor verandert in een soort Straat van Hormuz… het is zo’n moment. Maar helaas niet het enige.

Laten we beginnen bij de Algeracorridor.

Direct van Krimpen naar Capelle Centrum? Straks verleden tijd.

Via de Ketensedijk naar Rotterdam? Ook niet meer vanzelfsprekend.

Capelle optimaliseert.

Krimpen incasseert.

Op papier is het een regionaal project. Maar wie iets verder kijkt, ziet wat hier echt gebeurt: een eenzijdige overwinning. Capelle krijgt een slim ingericht Capelseplein, houdt haar belofte aan haar inwoners om verkeer te weren en trekt – samen met Rotterdam – feitelijk de regie naar zich toe.

De regio krijgt “efficiëntie”.

En Krimpen?

Krimpen krijgt een afgesloten afrit.

En Een gegarandeerd stukje omrijden.

Eén route die straks dichtslibt en waar je stapvoets overheen mag – voor de rust van Capelse bewoners.

En bij calamiteiten? Dan is er natuurlijk een ‘oplossing’: een calamiteitenweg met een paaltje. U kent ze wel. Waarvan het sleuteltje altijd nét niet beschikbaar is als je het nodig hebt. En die na uren ellende misschien een keer open gaat.

Maar maakt u zich geen zorgen.

De inwoners worden gerustgesteld.

Want ergens in een tabelletje staat dat het “gemiddeld sneller en vooral beter wordt”. Das de theorie.totdat in praktijk er een ongelukje gebeurt op de weg.. dag theorie.hallo werkelijkheid!

Maar met de theorie en de mooie tabels moet u het dan maar mee doen.

-Over tabelletjes gesproken…

Er was er nog één. Een bijzonder exemplaar. Gepresenteerd door informateur Pascal Lansink-Bastemeijer. Gelukkig gaf hij zelf al toe: er zat niet echt een wetenschap of onafhankelijk onderzoek achter.

Inderdaad..want Zelfs ChatGPT haakte af bij het lezen van het tabel…

“Ik kan geen misleidende of onjuiste informatie geven.”

Tja… als zelfs een AI zegt: hier begin ik niet aan, dan weet je genoeg. Je mag ook niet zomaar iemand ‘diskwalificeren…’ van chatgtp.

Maar het werkte wel handig dat beroemde WC-eend-tabelletje in het rapport:

wij van WC-eend adviseren… WC-eend.

Elke partij die je toevoegt aan de coalitie van de twee ‘winnaars’ zorgde namelijk wonderbaarlijk genoeg voor een lagere score. Toeval? Natuurlijk niet. Het model was simpel: de uitkomst stond al vast, de rekensom werd er later bij gezocht.

En toen kwam daar het verhaal van de “kleinst mogelijke meerderheid”.

Elf zetels. Alsof het een natuurwet is.

Alsof 11 zetels automatisch stabieler, verstandiger of representatiever zijn dan een bredere coalitie. Henny Huisman zong.. uit volle borst met zijn allen.met zijn allen.. maar Henny was nooit informateur..

Maar laten we eerlijk zijn:

een meerderheid van 11 zetels is geen kracht. Het is een risico.

Het betekent dat één zuchtje tegenwind, één afwijkende stem, één afwezige. … en de hele boel wankelt. Het is geen bestuur op basis van draagvlak, maar op het randje van overleven.

Het is politiek op het scherpst van de snede – niet omdat het moet, maar omdat het zo bedacht is.

En ondertussen wordt dat verkocht als daadkracht.

Maar wie goed kijkt, ziet iets anders:

concentratie van macht, minimale tegenspraak, en maximale controle over de uitkomst.

De reacties in media / facebook was divers; Men had meer ‘samen verwacht, of juist samen met een andere partij gehoopt. Maar meer of een andere samen zit er niet in.. zo zegt het tabeltje ons.want dat kom je uit op plusje minder of lager..

Natuurlijk, er wordt gesproken over “samen bakkies koffie drinken”, “meerderheden zoeken” en “anderen betrekken”. Het klinkt allemaal bekend. Te bekend. Oude wijn in nieuwe zakken.

Want laten we helder zijn: oppositie is geen coalitie. Die oppositie gaat eerst naar een opfriscursus; bestuurlijke vernieuwing toe, -dan wel uitzoeken wat het nu precies is, zodat ze straks over 4 jaar toch een plusje erbij krijgen in het tabeltje 2.0.

Samenwerken begint vóórdat je gaat besturen. Door samen tot een programma te komen een breed gedragen programma met meer dan twee handtekeningen eronder... Niet door achteraf langs de deuren te gaan als het spannend wordt. Niet door steun bij elkaar te schrapen als je eigen fractie nét te klein blijkt, of als iemand ziek thuis zit of ergens op een strandbedje ligt.

En laten we vooral niet doen alsof dit een beproefd recept is.

Het succes van coalities met nauwelijks een meerderheid is in het verleden al vaker… laten we zeggen: “uitgebreid geëvalueerd”.

Maar het blijft zoals ABBA het zong:

“The winner takes it all…

The loser standing small.”

En Zoals een Chinees gezegde zegt: “众人划桨开大船” — een groot schip vaart beter met brede steun.

Met een héél klein clubje kan het ook… maar dan blijft het vooral bij stevig bijsturen.

Mooi weekend en een prachtige koningsdag.

Jeffrey van der Elst.