Deze website maakt gebruik van cookies. Voor meer informatie: lees ons cookie-beleid of verberg deze melding. ×

Storm in de polder

De column van Bert van Oosterhout

14 augustus 2021 Bert van Oosterhout

Menige bestuurder die een tijdlang meeloopt, krijgt vroeg of laat een hoofdpijndossier op zijn bureau. Zo'n probleemgeval waar schijnbaar geen oplossing voor bestaat. Waar bewindspersonen bij voorkeur omheen draaien, zonder een besluit te nemen. Geneigd, desnoods de waarheid geweld aan te doen, om ervan af te zijn.

  Zo'n hoofdpijndossier is de sanering van het EMK-terrein in de Stormpolder. Ook bekend als 'de giftigste grond in Krimpen aan den Ijssel.' Wethouder Wubbo Tempel  mag – om niet te zeggen moet – het slepende sanerings-feuilleton de wereld uithelpen. Het is hem nog niet gelukt. Voorlopig zit er geen beweging in. Die sanering begint dan ook op een gebed zonder einde te lijken. Tenzij de wethouder met een voor alle betrokkenen aanvaardbaar plan op de proppen komt.

  Voor wie het wil weten: de afkorting EMK staat voor Exploitatie Maatschappij Krimpen. Dit bedrijf vestigde zich in 1970 op het terrein aan de Schaardijk. Het verzamelde afvalolie die, na bewerking tot brandstof, werd verkocht. Dat bracht niet genoeg op. Daarom schakelde het bedrijf over op het inzamelen, opslaan en verwerken van afvalstoffen, voor een deel chemisch. Deze kwamen van ziekenhuizen en van de chemische industrie. En ze verdwenen voor een deel in de bodem en in de Hollandsche Ijssel. Bovendien deed EMK weinig tot niks aan onderhoud, terwijl het aan de lopende band de milieuwetgeving overtrad.

  Lui die voor zoiets verantwoordelijk zijn moeten, wat mij betreft, keihard worden aangepakt. Nou, ze zijn indertijd veroordeeld, maar volgens menigeen veel te mild.  Maar goed, het heeft geen zin om daar achteraf bij stil te staan. Laat maar zitten. Belangrijker is de vraag hoe de sanering van het EMK-terrein haar beslag gaat krijgen.

  Wie hier een antwoord zoekt, kan gemakkelijk verdwalen in een doolhof van meningen, waarnemingen, halve en hele waarheden en noem maar op. Ik zei het al, een hoofdpijndossier. Een kenmerkend voorbeeld ontleen  ik aan de documentatie van Groen Links, dat zich als een terrier in de kwestie heeft vastgebeten.

  'Voor 1970 was het al een zwaar vervuild gebied in een uithoek van de Krimpense Stormpolder', zo lees ik daar. In de jaren '70 is er door de EMK een onvoorstelbare gifbelt ontstaan. Mede doordat lokale bestuurders minimaal door laksheid het totaal uit de hand hebben laten lopen. Ondanks een lange lijst van gedocumenteerde incidenten, hield (de toenmalige) burgemeester Bulder (VVD) al die jaren vol dat het 'indianenverhalen' waren. Het enkele raadslid dat hier onvermoeibaar tegen streed, werd weggezet als een 'milieutechneut.'  Dezelfde burgemeester was het die in 1984 deemoedig opmerkte:”Ik geef toe dat het gemeentebestuur in de afgelopen tien jaar heeft gefaald en in gebreke is gebleven.” Hoe krijg je het je strot uit.

  Zegge en schrijven 37 jaar (!) later houdt de vergiftiging en ontgifting van het voormalige EMK-terrein de gemoederen nog bezig. Als inwoner van dit mooie groene dorp kun je je toch niet voorstellen dat dit niet voortvarender had gekund. Ja, ik hoor de tegenwerpingen al: 'Doe het dan lekker zelf. '

  OK, dat was misschien een optie, maar geen argument. Terugkijkend kun je je afvragen wat het grootste was, de Onkunde of de Onwil. En inmiddels is een ding duidelijk: ga er maar van uit dat de corona-crisis eerder voorbij zal zijn dan deze Storm in de polder. Want het besluit om te saneren is weer eens uitgesteld.

  Nieuwsgierig geworden na alle tegenstrijdige informatie, wilde ik  wel eens met eigen ogen die omstreden gifput bekijken. Door het hekwerk dat het terrein  omgeeft, kijk ik naar een troosteloze vlakte. Een ongelijk maanlandschap, met heuveltjes van gras, onkruid en asfalt. Hier en daar een werkkeet. Natuurlijk ook van  aannemer Dura Vermeer, die indertijd damwanden heeft geplaatst om het gif op zijn plaats te houden.

  Om me heen scharrelt een familie kippen. Een stevig gebouwde haan kraait dat het een lieve lust is. Aan deze kant van het hekwerk dat het voormalige EMK-terrein omgeeft, voltrekt zich een voor mij wat onduidelijke  bedrijvigheid. Het geeft aan dat het gewone werkzame leven hier doorgaat. Aan de grens van de veelbesproken gifplek.

  Let wel, EMK mag dan de grootste viezerik zijn geweest, vuiligheid werd er allang voor de komst van dit bedrijf  gedumpt. Het begon met een steenbakkerij in de zestiende eeuw. Toch al weer even geleden en sindsdien nooit opgehouden, al laat een steenbakkerij ongetwijfeld minder smerigheid achter dan de verwerker van chemisch afval. Als ik het goed begrijp, heeft de rechtbank indertijd deze voorgeschiedenis in haar oordeel meegewogen toen de EMK- bestuurders naar het gevang werden gestuurd. Wat zijn we soms toch mensenlijk, denk ik dan.

  Ik ben geen technicus en evenmin een openbaar bestuurder. Verwacht daarom van mij geen glasheldere analyse van het tragikomische feuilleton Storm in de polder. Maar als een van de ongeveer 30.000 Krimpenaren ben ik wel nieuwsgierig welk konijn de verantwoordelijke bestuurders – lokale vertegenwoordigers voorop – uit de hoge hoed gaan toveren. Vanaf deze plek wens ik hen – en met name wethouder Wubbo Tempel – veel wijsheid en succes.

Een plezierig weekend.
Blijf gezond.

14 augustus 2021
Bert van Oosterhout